Grip, COVID-19 apo ftohje e zakonshme? Si t’i dalloni simptomat ndërsa infeksionet respiratore po shtohen

Temperatura, kollitja, dhimbja e fytit, rrjedhja e hundëve dhe lodhja janë simptoma që mund të shfaqen si te gripi sezonal, ashtu edhe te COVID-19 apo ftohja e zakonshme. Megjithatë, këto sëmundje nuk kanë gjithmonë të njëjtën ecuri dhe mund të paraqesin rreziqe të ndryshme, veçanërisht për fëmijët e vegjël, të moshuarit dhe personat me probleme kronike shëndetësore. Ekspertët shpjegojnë se si mund të dallohen shenjat karakteristike dhe kur duhet kërkuar ndihmë mjekësore.

Me uljen e temperaturave dhe afrimin e dimrit, infeksionet respiratore po bëhen një shqetësim gjithnjë e më i madh për shëndetin publik.

Të dhënat e fundit nga Anglia tregojnë një rritje të ndjeshme të rasteve të gripit dhe të shtrimeve në spitale, duke ngritur shqetësime për presionin që mund të ushtrojnë viruset sezonale mbi sistemet shëndetësore gjatë muajve të ftohtë.

Sipas Agjencisë Britanike për Sigurinë Shëndetësore (UKHSA), shkalla e hospitalizimeve nga gripi është rritur me 141 për qind brenda katër javësh, nga 1,94 në 4,68 shtrime për 100 mijë banorë.

Në terma absolutë, kjo përfaqëson një rritje nga afërsisht 1.100 në rreth 2.700 shtrime në spital në javë në të gjithë Anglinë.

Ndërkohë, përqindja e testeve që rezultojnë pozitive për grip është rritur pothuajse dyfish, duke kaluar nga rreth një në 16 teste në më shumë se një në nëntë.

Edhe pse këto statistika i përkasin Anglisë, ato shërbejnë si kujtesë për rëndësinë e parandalimit dhe njohjes së hershme të infeksioneve respiratore në çdo vend.

Pse infeksionet respiratore përhapen më shumë gjatë dimrit?

Gjatë muajve të ftohtë, njerëzit kalojnë më shumë kohë në ambiente të mbyllura dhe shpesh me ajrosje të pamjaftueshme.

Kjo krijon kushte më të favorshme për transmetimin e viruseve respiratore, veçanërisht në shkolla, kopshte, zyra dhe hapësira të mbipopulluara.

Temperaturat e ulëta dhe ajri i thatë mund të ndikojnë gjithashtu në mënyrën se si përhapen disa viruse dhe në mbrojtjen natyrore të rrugëve të frymëmarrjes.

Megjithatë, gripi, COVID-19 dhe ftohja e zakonshme shkaktohen nga viruse të ndryshme.

Gripi shkaktohet nga viruset e influencës, COVID-19 nga virusi SARS-CoV-2, ndërsa ftohja e zakonshme mund të shkaktohet nga shumë viruse të tjerë, më shpesh rinoviruset.

Edhe pse simptomat shpesh ngjajnë, mënyra e fillimit dhe intensiteti i tyre mund të ndryshojnë.

Gripi: Fillon papritur dhe shpesh shkakton lodhje të rëndë

Gripi sezonal zakonisht shfaqet me fillim të menjëhershëm të simptomave.

Një person mund të ndihet relativisht mirë gjatë mëngjesit dhe brenda pak orësh të zhvillojë temperaturë, dhimbje muskujsh dhe lodhje të theksuar.

Simptomat më të zakonshme të gripit përfshijnë:

  • Temperaturë të lartë dhe të dridhura.
  • Dhimbje të forta muskujsh dhe kyçesh.
  • Dhimbje koke.
  • Kollë, shpesh të thatë.
  • Dhimbje fyti.
  • Lodhje të madhe dhe dobësi fizike.
  • Humbje të oreksit.

Te disa persona, veçanërisht te fëmijët, mund të shfaqen edhe të vjella ose diarre.

Ndryshe nga ftohja e zakonshme, gripi shpesh prek të gjithë organizmin dhe mund ta detyrojë pacientin të qëndrojë në shtrat për disa ditë.

Në rastet më të rënda, gripi mund të shkaktojë komplikime, përfshirë pneumoninë, përkeqësimin e sëmundjeve kronike dhe vështirësi serioze në frymëmarrje.

COVID-19: Simptomat shpesh ngatërrohen me gripin

COVID-19 mund të shkaktojë simptoma shumë të ngjashme me ato të gripit ose ftohjes së zakonshme.

Kollitja, temperatura, dhimbja e fytit, rrjedhja e hundëve, dhimbjet e muskujve dhe lodhja janë ndër shenjat që raportohen shpesh.

Humbja e papritur e nuhatjes ose shijes, e cila ishte një nga simptomat më karakteristike në fillim të pandemisë, vazhdon të jetë e mundshme, por është më pak e zakonshme sesa në periudhat e hershme.

Te disa persona, infeksioni mund të jetë i lehtë, ndërsa te të tjerë mund të zhvillohen komplikime serioze.

Një nga dallimet më të rëndësishme është se COVID-19 mund të shoqërohet edhe me simptoma të zgjatura pas infeksionit fillestar, të njohura si COVID i gjatë.

Këto mund të përfshijnë lodhje të vazhdueshme, probleme me përqendrimin, vështirësi në frymëmarrje dhe shqetësime të tjera që zgjasin me javë apo muaj.

Ekspertët theksojnë se COVID-19 nuk mund të dallohet me siguri nga gripi vetëm në bazë të simptomave. Testimi është mënyra më e besueshme për të përcaktuar se cili virus është përgjegjës.

Ftohja e zakonshme: Simptoma më të lehta dhe zhvillim gradual

Ftohja e zakonshme zakonisht zhvillohet më ngadalë sesa gripi.

Simptomat shpesh fillojnë me një ndjesi irritimi në fyt, teshtima ose bllokim të hundëve dhe bëhen më të dukshme gjatë një ose dy ditëve në vijim.

Shenjat karakteristike përfshijnë:

  • Teshtima të shpeshta.
  • Rrjedhje ose bllokim të hundëve.
  • Dhimbje të lehta të fytit.
  • Kollë të lehtë.
  • Lodhje të moderuar.
  • Ndonjëherë temperaturë të ulët.

Te të rriturit, temperatura e lartë dhe dhimbjet e forta muskulore janë më pak të zakonshme gjatë një ftohjeje të thjeshtë.

Në shumicën e rasteve, simptomat përmirësohen gradualisht brenda një jave, megjithëse kollitja mund të vazhdojë edhe më gjatë.

Megjithatë, edhe një ftohje që duket e lehtë mund të shkaktojë probleme te personat me sistem imunitar të dobësuar ose me sëmundje të tjera shëndetësore.

Si t’i dalloni tri infeksionet?

Edhe pse asnjë simptomë nuk është përfundimtare, disa karakteristika mund të ndihmojnë në orientimin fillestar.

SimptomatGripiCOVID-19Ftohja
Fillimi i simptomaveShpesh i papriturI ndryshueshëmZakonisht gradual
Temperaturë e lartëE zakonshmeE mundshmeMë e rrallë te të rriturit
Dhimbje muskujshShpesh të fortaTë zakonshmeZakonisht të lehta
Lodhje e madheShumë e zakonshmeE zakonshmeMë pak e theksuar
KollëE zakonshmeE zakonshmeE mundshme
Rrjedhje hundëshE mundshmeE zakonshmeShumë e zakonshme
Humbje e nuhatjes ose shijesMë pak karakteristikeE mundshmeNdonjëherë nga bllokimi i hundëve
Komplikime seriozeTë mundshmeTë mundshmeMë të rralla

Dallimi kryesor është se gripi shpesh fillon papritur dhe me simptoma më të rënda në të gjithë trupin, ndërsa ftohja zakonisht zhvillohet gradualisht dhe prek kryesisht hundën e fytin.

COVID-19 mund të ngjajë me secilën prej tyre, prandaj vetëm simptomat nuk mjaftojnë për një diagnozë të sigurt.

Fëmijët e vegjël dhe të moshuarit janë më të rrezikuar

Ekspertët paralajmërojnë se infeksionet respiratore mund të jenë veçanërisht të rrezikshme për disa kategori të popullsisë.

Ndër grupet më të cenueshme janë fëmijët nën pesë vjeç, personat e moshuar, gratë shtatzëna dhe individët me sëmundje kronike të zemrës, mushkërive ose me imunitet të dobësuar.

Dr. Alex Allen, epidemiolog në Agjencinë Britanike për Sigurinë Shëndetësore, theksoi se fëmijët e vegjël janë më të rrezikuar nga komplikimet e gripit.

“Fëmijët, veçanërisht ata nën pesë vjeç ose me probleme shëndetësore ekzistuese, janë më të ndjeshëm ndaj formave të rënda të gripit dhe komplikimeve si pneumonia”, deklaroi ai.

Sipas Allen, çdo vit mijëra fëmijë të vegjël përfundojnë në spitale si pasojë e gripit, ndërsa disa kanë nevojë edhe për trajtim në njësitë e kujdesit intensiv.

Ai theksoi se vaksinimi mbetet një nga masat më të rëndësishme për zvogëlimin e rrezikut.

“Vaksina mund të mos e parandalojë gjithmonë infektimin e fëmijës, por mund ta zvogëlojë ashpërsinë e sëmundjes dhe t’i shpëtojë jetën”, shpjegoi epidemiologu.

Kur duhet kërkuar ndihmë urgjente mjekësore?

Shumica e infeksioneve respiratore mund të trajtohen në shtëpi, me pushim, hidratim dhe kujdes për simptomat.

Megjithatë, disa shenja mund të tregojnë zhvillimin e komplikimeve serioze.

Ndihma urgjente mjekësore duhet kërkuar në rast të vështirësive të rënda në frymëmarrje, dhimbjes ose presionit të vazhdueshëm në gjoks, konfuzionit të papritur, humbjes së vetëdijes ose ngjyrës së kaltërosh të buzëve.

Te fëmijët, shenja alarmuese janë frymëmarrja shumë e shpejtë ose e vështirësuar, përgjumja e pazakontë, pamundësia për të pirë lëngje dhe shenjat e dehidratimit.

Temperatura që zgjat, përkeqësimi pas një përmirësimi fillestar ose simptomat e rënda te personat me sëmundje kronike kërkojnë gjithashtu vlerësim mjekësor.

Për personat me rrezik të lartë, kontaktimi i hershëm me mjekun është i rëndësishëm, pasi trajtimet antivirale për gripin dhe COVID-19 mund të jenë më efektive kur fillojnë në kohë.

Vaksinimi dhe parandalimi mbeten mbrojtja më e mirë

Me rritjen e rasteve të gripit, autoritetet shëndetësore po u bëjnë thirrje personave që u rekomandohet vaksinimi të mos e neglizhojnë atë.

Vaksinimi kundër gripit është veçanërisht i rëndësishëm për të moshuarit, gratë shtatzëna, fëmijët sipas programeve kombëtare dhe personat me sëmundje kronike.

Edhe vaksinimi kundër COVID-19 vazhdon të ketë rëndësi për grupet që rrezikojnë më shumë të zhvillojnë sëmundje të rëndë.

Përveç vaksinimit, masat e zakonshme parandaluese mund të zvogëlojnë përhapjen e infeksioneve:

  • Ajrosja e rregullt e ambienteve të mbyllura.
  • Larja e shpeshtë e duarve.
  • Mbajtja e distancës nga personat e sëmurë, kur është e mundur.
  • Qëndrimi në shtëpi gjatë fazës akute të sëmundjes.
  • Përdorimi i maskës në ambiente të mbipopulluara, veçanërisht kur ka simptoma ose kontakt me persona të cenueshëm.
  • Shmangia e kontakteve të afërta me të moshuarit dhe personat me imunitet të dobësuar gjatë periudhës së infektimit.

Ekspertët theksojnë se këto masa janë veçanërisht të rëndësishme gjatë dimrit, kur disa viruse respiratore qarkullojnë njëkohësisht.

Përfundimi: Simptomat mund të ngjajnë, por rreziku nuk është gjithmonë i njëjtë

Gripi, COVID-19 dhe ftohja e zakonshme kanë shumë simptoma të përbashkëta, por ndryshojnë në ecurinë dhe komplikimet e mundshme.

Gripi zakonisht shfaqet më papritur dhe shkakton lodhje e dhimbje më të theksuara, ndërsa ftohja shpesh zhvillohet gradualisht dhe mbetet e përqendruar në hundë dhe fyt.

COVID-19 mund të ngjajë me të dyja, duke e bërë të vështirë dallimin pa testim.

Mesazhi kryesor i ekspertëve është që simptomat respiratore të mos neglizhohen, veçanërisht te personat me rrezik të lartë. Vaksinimi, kujdesi në kontaktet shoqërore dhe kërkimi në kohë i ndihmës mjekësore mbeten ndër mënyrat më të rëndësishme për të parandaluar komplikimet serioze.

Rritja e infeksioneve gjatë sezonit të ftohtë është një kujtesë se edhe viruset që shpesh konsiderohen të zakonshme mund të kenë pasoja të rënda për shëndetin, sidomos te njerëzit më të cenueshëm. /GazetaExpress/

The post Grip, COVID-19 apo ftohje e zakonshme? Si t’i dalloni simptomat ndërsa infeksionet respiratore po shtohen appeared first on Gazeta Express.

Original post Here

News
Komandanti i KFOR’it Vergori në Tiranë: Po vazhdojmë optimizimin e forcave, procesi mund të kthehet prapa nëse rrezikohet siguria

Komandanti i KFOR’it, Roberto Vergori, ka marrë pjesë në takimin e 14-të të Shefave të Mbrojtjes të Nismës për Bashkëpunim në Mbrojtje (DECI), që u mbajt sot në Tiranë. Aty, Vergori, i ka informuar anëtarët e DECI-t për rolin e misionit në promovimin e sigurisë dhe stabilitetit rajonal. ‘’Komandanti i …

News
Valdeti dhe Shqiponja komentojnë lojën e Nichit: Gabim është të merresh me të…

Pas debateve në shtëpinë e “Big Brother VIP Kosova 5”, Valdeti dhe Shqiponja kanë diskutuar për lojën dhe sjelljen e Nichit. Valdeti ka thënë se raporti i tij me Nichin ka qenë gjithmonë neutral, duke mohuar se e ka ofenduar apo është përfshirë në debate me të. “Me Nichin kam …

News
“Ti je manipuluese…” – Plas debati mes Likit dhe Norës

Arlinda dhe Nora kurrqysh s’po e çojnë në shtëpinë e Vëllait të Madh. Dy banoret e Big Brother VIP Kosova po vazhdojnë të kenë debate kohë pas kohe. Sot përplasja shpërtheu për manipulim. Ndiqeni se çka ndodhi: The post “Ti je manipuluese…” – Plas debati mes Likit dhe Norës appeared …