NASA zbulon formacione misterioze në Mars që ngjajnë me patatina, shkencëtarët kërkojnë të zbulojnë origjinën e tyre

Shkencëtarët e NASA-s po studiojnë disa formacione të pazakonta shkëmbore në sipërfaqen e Marsit, të cilat për shkak të formës së tyre të lakuar u ngjajnë patatinave. Strukturat, të identifikuara nga roboti eksplorues Curiosity, kanë ngjallur interesin e studiuesve, të cilët po përpiqen të përcaktojnë përbërjen kimike dhe proceset gjeologjike që mund t’i kenë krijuar.

Agjencia amerikane e hapësirës, NASA, ka njoftuar se roboti Curiosity ka kryer analiza të reja në një zonë të Marsit ku janë vërejtur struktura kristalore me forma të pazakonta.

Zbulimi u bë publik më 11 nëntor 2026, përmes blogut zyrtar të misionit Curiosity, ku shkencëtarët përshkruan aktivitetet e fundit kërkimore të robotit.

Curiosity, i cili eksploron sipërfaqen e Planetit të Kuq që nga viti 2012, i ka identifikuar këto struktura gjatë një fushate shpimi në një vend të quajtur jozyrtarisht Nazca.

Zona karakterizohet nga shkëmbinj që përmbajnë formacione të ngjashme me disqe, disa prej të cilave kanë skaje të përkulura dhe forma të çrregullta.

Formacione kristalore me pamje të pazakontë

Në raportimin zyrtar, NASA shpjegon se zona Nazca përmban struktura që ngjajnë me kristale në formë disku.

“Kjo është një zonë e karakterizuar nga shkëmbinj që përmbajnë forma kristalore në trajtë disku ose, me një interpretim më të lirshëm, në formën e patatinave”, thuhet në njoftimin e agjencisë.

Fotografitë e realizuara në sipërfaqen marsiane tregojnë struktura të parregullta, të lakuara dhe të futura brenda shkëmbinjve.

Pikërisht pamja e tyre e veçantë ka bërë që shkencëtarët t’u kushtojnë vëmendje të shtuar.

Një nga objektivat kryesore të misionit është përcaktimi më i saktë i karakteristikave të këtyre formacioneve, përfshirë përbërjen e tyre minerale dhe mënyrën se si janë formuar.

NASA ende nuk ka dhënë një shpjegim përfundimtar për origjinën e strukturave.

Curiosity merr mostra nga shkëmbinjtë marsianë

Për të kuptuar më mirë natyrën e formacioneve, roboti Curiosity ka kryer shpime në zonën Nazca dhe ka mbledhur mostra të materialit shkëmbor.

Mostrat janë dërguar për analizë në instrumentin Sample Analysis at Mars (SAM), një laborator i integruar në robot, i projektuar për të studiuar përbërjen kimike të materialeve të mbledhura në Mars.

Përmes këtyre analizave, shkencëtarët synojnë të identifikojnë substancat dhe përbërjet që gjenden në shkëmbinj.

Këto të dhëna mund të ndihmojnë në kuptimin e kushteve gjeologjike që kanë ndikuar në krijimin e strukturave të pazakonta.

Përcaktimi i përbërjes kimike është veçanërisht i rëndësishëm, pasi mineralet mund të ruajnë informacione për proceset që kanë ndodhur në sipërfaqen e Marsit gjatë historisë së tij.

Analiza me lazer dhe fotografime gjatë natës

Përveç analizave laboratorike të mostrave, NASA ka planifikuar përdorimin e instrumenteve të tjera të Curiosity.

Njëri prej tyre është ChemCam, një pajisje e pajisur me lazer që mund të analizojë përbërjen kimike të shkëmbinjve nga distanca.

Shkencëtarët kanë planifikuar ta përdorin këtë instrument për të studiuar një formacion kristalor të quajtur Colca.

ChemCam përdor teknikën LIBS, përmes së cilës një impuls lazeri godet një pjesë shumë të vogël të sipërfaqes së shkëmbit, ndërsa drita e prodhuar analizohet për të identifikuar elementet kimike të pranishme.

NASA ka parashikuar gjithashtu analiza të grupeve të tjera kristalore, të një shtrese më rezistente shkëmbore në anën e bllokut Nazca dhe të një shkëmbi të errët të shkëputur.

Një tjetër instrument i rëndësishëm është kamera Mars Hand Lens Imager (MAHLI), e vendosur në skajin e krahut robotik të Curiosity.

Kjo kamerë mund të realizojë fotografi të detajuara nga distanca të vogla.

Shkencëtarët kanë planifikuar të fotografojnë formacionet edhe gjatë natës, duke përdorur ndriçimin LED me dritë të bardhë dhe ultravjollcë.

Këto vëzhgime mund të zbulojnë hollësi të tjera të sipërfaqes dhe karakteristika që janë më të vështira për t’u dalluar në kushtet e zakonshme të ndriçimit.

Çfarë mund të tregojnë formacionet për historinë e Marsit?

Studimi i strukturave kristalore është pjesë e përpjekjeve më të gjera të NASA-s për të rindërtuar historinë gjeologjike të Planetit të Kuq.

Formacionet minerale mund të japin informacione mbi kushtet fizike dhe kimike që kanë ekzistuar gjatë krijimit të shkëmbinjve.

Në disa raste, kristalet formohen kur mineralet precipitojnë nga tretësirat ose kur ndryshojnë kushtet e temperaturës dhe presionit.

Megjithatë, vetëm forma e jashtme e një strukture nuk mjafton për të përcaktuar origjinën e saj.

Për këtë arsye, shkencëtarët po kombinojnë fotografitë e detajuara me analizat kimike dhe studimin e shtresave shkëmbore përreth.

Të dhënat mund të ndihmojnë në kuptimin e proceseve natyrore që kanë formësuar sipërfaqen e Marsit gjatë miliarda viteve.

Nuk ka prova që formacionet në trajtë patatinash të kenë origjinë biologjike. Për momentin, ato po trajtohen si struktura të mundshme minerale që kërkojnë analiza të mëtejshme.

Curiosity vazhdon udhëtimin në sipërfaqen e Planetit të Kuq

Pas përfundimit të aktiviteteve kërkimore në Nazca, NASA kishte planifikuar që Curiosity të largohej nga vendi i shpimit dhe të rikthehej në itinerarin e tij drejt jugut.

Gjatë kësaj faze, roboti do të vazhdonte vëzhgimet e shkëmbinjve, fotografimin e terrenit dhe mbledhjen e informacioneve mbi mjedisin marsian.

Programi kërkimor përfshinte edhe studimin e atmosferës, vëzhgimin e vorbullave të pluhurit dhe fotografimin e horizontit.

Curiosity është një nga misionet më jetëgjata të NASA-s në Mars.

Që nga mbërritja në vitin 2012, ai ka ndihmuar shkencëtarët të kuptojnë më mirë përbërjen e shkëmbinjve marsianë, historinë e ujit dhe kushtet që mund të kenë ekzistuar dikur në planet.

Misioni vazhdon të mbledhë të dhëna të rëndësishme për të kuptuar nëse Marsi ka pasur në të kaluarën mjedise të përshtatshme për jetën mikrobike.

Një tjetër zbulim i rëndësishëm përtej Plutonit

Ndërkohë që NASA vazhdon eksplorimin e Marsit, astronomët kanë raportuar edhe një zbulim të rëndësishëm në pjesët e largëta të Sistemit Diellor.

Përmes të dhënave të Observatorit Vera C. Rubin në Kili, studiuesit identifikuan një objekt të madh përtej orbitës së Plutonit, të emërtuar përkohësisht 2026 ED138.

Zbulimi u njoftua zyrtarisht më 27 tetor 2026.

Sipas vlerësimeve fillestare, objekti mund të ketë një diametër prej rreth 600 deri në 1.500 kilometra, duke e renditur ndër kandidatët më të mëdhenj për planet xhuxh të zbuluar në këtë rajon të largët.

Megjithatë, statusi i tij si planet xhuxh nuk është konfirmuar ende. Shkencëtarët kanë nevojë për vëzhgime të tjera për të përcaktuar më saktë përmasat dhe karakteristikat e tij.

Zbulimi tregon se edhe rajonet e largëta të Sistemit Diellor vazhdojnë të fshehin objekte që astronomët nuk i kishin identifikuar më parë.

Marsi vazhdon të befasojë shkencëtarët

Formacionet në trajtë patatinash janë një tjetër shembull i strukturave të pazakonta që robotët eksplorues zbulojnë në sipërfaqen e Marsit.

Megjithëse pamja e tyre mund të nxisë imagjinatën, shkencëtarët theksojnë rëndësinë e analizave të kujdesshme përpara se të nxirren përfundime.

Përbërja minerale dhe marrëdhënia e këtyre strukturave me shkëmbinjtë përreth mund të ofrojnë të dhëna të reja për proceset që kanë ndodhur në Mars gjatë historisë së tij gjeologjike.

Për momentin, misteri mbetet i hapur: NASA ka fotografuar dhe analizuar formacionet e pazakonta, por ende nuk ka përcaktuar saktësisht si janë krijuar.

Rezultatet e analizave të Curiosity mund të ndihmojnë në zbulimin e origjinës së tyre dhe të shtojnë një pjesë tjetër në mozaikun shkencor të historisë së Planetit të Kuq. /GazetaExpress/

The post NASA zbulon formacione misterioze në Mars që ngjajnë me patatina, shkencëtarët kërkojnë të zbulojnë origjinën e tyre appeared first on Gazeta Express.

Original post Here

News
“Ky është ai djali shqiptar, gjithmonë vjen nga mbrapa”, reagimi i kryeministrit belg pasi Edi Rama i hudhet në qafë befasisht

Kryeministri Edi Rama ka surprizuar homologun e tij belg, Bart De Ëever, duke e përqafuar nga pas, teksa ky i fundit po mbante një fjalim në Berlin. Momenti është regjistruar gjatë takimit të liderëve në Koalicionin e Vullnetmirëve në mbështetje të Ukrainës. The post “Ky është ai djali shqiptar, gjithmonë …

News
Misteri 2.000-vjeçar në Irlandën e Veriut: Trupi i ruajtur në moçal i përkiste një gruaje të re që ishte ekzekutuar me prerje koke

Një zbulim i rrallë arkeologjik në Irlandën e Veriut ka nxjerrë në dritë historinë tragjike të një gruaje të re që jetoi më shumë se 2.000 vjet më parë. Analizat e reja shkencore kanë zbuluar se mbetjet njerëzore, të gjetura në një moçal torfe në vitin 2023, i përkisnin një …

News
Olluri: PDK ia kanë dhanë Kurtit një temë që i konvenon, ai e ka kërku burgosjen e Thaçit, mos prit prej tij që kërkon me e liru

Analisti Parim Olluri, në emisionin “Pressing” në T7, ka komentuar zhvillimet rreth ligjit për Gjykatën Speciale, duke thënë se PDK-ja, me këtë çështje, i ka dhënë kryeministrit Albin Kurti një temë që i “konvenon” politikisht. Olluri ka thënë se Kurtit i konvenon që në këtë periudhë të diskutohet për përmbajtjen …